Feylesofê mezin Ehmedê Xanî di helbesteke xwe de weha dibêje:
Ez mame di hikmeta Xwedê de

Min carekê gotiye, heta em Kurd wiha dilzîz, reben û diltenik bin, ên mîna Mahsê û Îbo dê li ser nirx û kesayetiya me pîkolê bikin.

 Dê were bîra we, beriya çend heyvan Mahsê çûbû Başûrê Kurdistan û qiyametek rakiribû. Vê carê jî Îbo çû û erdhejeke bi şideta 8,5an pêkanî. Kurdên me yên Başûr wêne û posterên wî di stûyên xwe re anîn û xwe mîna şebekên Efrîkayê li erdê xistin.
Niha ez dixwazim hinekî Îbo bidim naskirin, rewişta wî tehlîl bikim û sedema çûyîna wî ya Başûr binivîsim. Îbo ji Ruhayê ye. Dayîk Kurd û bav Ereb e. Bavê wî bi çêkirina cegerê debara xwe dikir. Îbo hê di zaroktiya xwe de dixebite û di çêkirina avahiyan de cîh digire. Piştî ku ber bi xortaniyê ve çû, Yezdanê mezin destê xwe li pişta wî da û got: „Bi meş e ya beniyê min!“ Îbo stûyê xwe xwar kir û got: „Min ne xwendin e û ne jî sermiyan û mal û mewdan e, ez bi çi bimeşim ya rab?“ Yezdan got: „Min deng daye te deng!“ Îbo hê bêhtir stû xwar kir û got: „Ya rab deng heye, lê ez ê çawa bi kar bînim? Lewra sermiyanê min ê stranan jî tine!“ Yezdan bi hêrs bû û got: „Ya beniyê min i nezan! Tu di nava deryayeke stranan de yî! Ma stranên Kurdan ji çi rojê re ne? Weke Celal Guzelses, Mûkîm Tahir, Hemzayê Keçel û çêjikên wan ên îro, tu jî nava stranên Kurdî vala bike û bi Tirkî dagire!“ Îbo mîna dîtinekê bibîne xwe berda nava stranên talankirî. Strana Tahsîn Taha yê nemir ku li kolanên xerîbiyê ji birçîbûn û ji qehran jiyana xwe ji dest dayî wergerande Tirkî û bi „ayaginda kundura“ kete rêyeke nû ya dûr û dirêj. Bi heman qundereya di lingê xwe de, beriya du-sê rojan axa Kurdistan a pîroz ku ber bi azadiyê ve diçe jî lewitand! Em werin rewişta Îbo, ango karakterê wî. Tava biharê ye… Geh dibe terez dibare, geh dibe ba û bapeşk, geh dibe baran û lehî, geh jî dibe xûnaveke hûrik û dibare. Di şovên (!) xwe de, di yek deqîqeyê de werdigere deh şêweyan. Tê bibînî ku serdilk çû û hat ji kena piştezik bû. Tê bibînî ku rû lê girijî û ji nişka ve dest bi girî kir, lîk û girêza wî tevlî rondikên wî bû. Tê bibînî ku di rex Edîp Bucak ê sercerdevan de, tê bibîni ku destê Mehmet Agarê ku di xwîna hezaran Kurd de maç dike û li ser serê xwe dike. Tê bibînî ku ji nişka ve, digel ti eleqey tine jî, rabû ser xwe û got: „Heft xwezî bi wank u bibêjin ez Tirk im! Ey Ata yê min, ey Atatirkê mezin ez qurbana te bim!“ Careke ku bi şaşî got -ji bo serbestkirina stranên Kurdî- „dewletê gavek avêt çi qewimî, êdî ma gava duyem ku aştiyek pêkwere.“ Êdî dewleta Kûr, ya tarî, colên faşîstan û çêjikên guran êrîş birin ser. Carekî din, Îbo yê me kete nava hewldanan ku xwe paqij bike. Dîsa ala ya Tirk di stûyê xwe re anî, wêneyê Atatirk hilda jor û maç kir. Di şovên xwe de qîriya û got: „Ez Tirk lawê Tirka me.“  Dema em li helwesta Îbo dinihêrin, ti kesî rewişteke wisa mîna kaxizên kardiyografî nîşan ne daye. Wisa zîkzak û xwarûpêçk çênekirine. Gelo kê Îbo şiyand Başûr? Dewleta Tirk ku navê Kurd û Kurdistan, dewleta Kurdistan û Kurdistana Federal weke xêzikên xwe yên sor îlan kiribû, bi pêşveçûnên dawî û pêşwazîkirina serokên Kurd ên Başûr li Emerîka, Ingîltere, Îtalya û derên din, kete nava diltepîniyeke mezin. Di van rojên ku reklamên konserên Îbo hatin weşandin de, rayedarên dewletê -ne hikûmet, lê dewleta li ser kar- çûyîna Îbo ya Başûr da rawestandin û hinekî paşvexist. Îbo kişandin hêlekê û şîret lê kirin. Gotin: „Tu ji aliyê Başûriyan ve tê hezkirin. Pêwîste tu li wira propagandaya Tirkiyeyê bikî. Tu Tirkiyeyê li ber dilê Kurdan şîrîn bikî. Tu ala ya Tirkiyeyê hildî û di vê navê re jî bibêjî Tirkiye ji we hez dike…“ Ev şîreta bi vî rengî di helwest û axaftina Îbo yê çeqleqî de xuya bû.  

Bawer dikim ew Kurdên ku Îbo dibin mişka ezmên, baş dîtin ku kesayetiyeke wî ya stewayî û rûniştî tine. Herwiha ew hezkirina xwe ku nedane kedkarên muzîka Kurdî didan Îbo, dê rûnin û hinekî bixwe de bihisînin, bihizirin û bibêjin: „Gelo em giyana Mihemed Arif û Hesenê Cizîrî, giyana Kewîs Axa, Seîd Axa, Meryem Xan, Mihemed Şêxo û Tahsîn Taha, di bin erda sar de naêşînin?“ Lewra ev hemû dengêbêjên me yên delal ku yên mîna Îbo bi muzîka wan bi nav û deng dibin, dibin xwedî firoke û mal û mewdan, di nava hejarî, tineyî û bêkesî de çûn. Êdî gelê Kurd jî pêwîste li hunermendên xwe xwedî derkeve. Ne li yên mîna Îbo ku kew e lê dibêje ez qijik im…